Cursus

Louvri Bib la avèk Konfyans

1,893 woorden, ongeveer 9 min leestijd

Pou anpil moun, moman yo louvri Bib la tout bon epi kòmanse li a se etap ki pi entimidan nan tout. Lang lan sanble etranj. Fraz yo long. Gen mo k ap parèt ou pa janm itilize nan konvèsasyon òdinè. Ou ka rive nan fen yon paragraf epi mande tèt ou kisa ou fèk li. Difikilte sa yo reyèl, men yo pa ka bat nou. Avèk kèk zouti pratik ak bon dispozisyon kè, ou ka kòmanse li Bib Vèsyon King James lan avèk yon konfyans reyèl ak yon konpreyansyon k ap grandi.

Vèsyon King James, ki te fini an 1611, se tèks Bib nou itilize nan tout kou sa a. Depi plis pase kat syèk, se li ki Bib kwayan ki pale angle yo fè konfyans. Langaj li pi vye pase fason n ap pale jodi a, men li gen yon presizyon ak yon diyite ki sèvi anpil jenerasyon lektè byen. Objektif isit la se pa pou diskite sou tradiksyon Bib yo, men pou ede w li vèsyon sa a byen. KJV la pa enposib pou li. Li mande sèlman yon ti oryantasyon, e se egzakteman sa seksyon sa a ofri.

Premye konpetans pratik la se senpleman konnen kijan pou jwenn chemen w nan yon paj. Yon referans biblik tankou Lik 4:16-21 di w twa bagay: liv la (Lik), chapit la (4), ak vèsè yo (16 jiska 21). Pou jwenn li, ou kòmanse pa chèche liv Lik la nan Nouvo Testaman an, answit ou ouvri nan chapit 4, epi ou jwenn vèsè 16 jiska 21 yo andedan chapit sa a. Avèk pratik, sa vin tounen yon dezyèm nati. Pifò Bib genyen yon tab matyè nan konmansman ki di w ki nimewo paj chak liv kòmanse. Sèvi ak li san ezitasyon. Pa gen pri pou moun ki jwenn yon pasaj san èd.

Lè ou rive sou paj la, remake plizyè bagay anvan ou kòmanse li. Eske gen separasyon paragraf? Ki moun k ap pale? Eske se yon istwa, yon powèm, oswa yon diskou dirèk? Chèche tou eleman ki pa fè pati tèks ki enspire a: tit piblikatè a mete, nòt anba paj la, ak referans kwaze nan maj la oswa nan kolòn mitan an. Zouti sa yo itil, men se bagay piblikatè a ajoute yo ye, yo pa Ekriti a. Yon tit tankou "Sèmon sou Mòn lan" pa t ekri pa Matye. Se yon editè ki ajoute l pou ede ou jwenn chemen ou. Li kapab kòrèk, men li pa enspire. Antrene tèt ou pou distenge tèks biblik la ak adisyon editè yo ki antoure l la.

Youn nan bagay ki pi enpòtan pou konprann sou divizyon chapit ak vèsè yo se ke yo pa toujou koresponn ak pòz natirèl nan panse yon otè. Yon chapit ka fini nan mitan yon agiman ki kontinye nan chapit swivan an. Yon vèsè ka sèlman yon moso nan yon fraz ki gen sans sèlman lè w li l ansanm ak vèsè ki vini anvan l yo ak sa ki vini apre l yo. Toujou li ase nan tèks ki antoure a pou w konprann sa k ap pase. Pa rache yon sèl vèsè nan kontèks li pou w trete l tankou yon panse konplè, si otè a te vle l fè pati yon agiman oswa yon naratif ki pi long.

Koulye a, ann pale dirèkteman de lang KJV la. Diferans ki pi fasil pou remake ant KJV la ak anglè modèn nan se vye pwonon li itilize yo. Lè KJV la ap pale ak yon sèl moun, li sèvi ak thou, thee, thy ak thine. Lè li ap pale ak plis pase yon moun, li sèvi ak ye, you ak your. Diferans sa a an reyalite pi egzat pase anglè modèn nan, ki sèvi ak "you" pou yon sèl moun ak pou plizyè moun. Lè Jezi di "thou" ak yon moun, li ap pale ak moun sa a an patikilye. Lè li di "ye," li ap pale ak yon gwoup. Lè ou remake diferans sa a, pafwa ou ka konprann yon pasaj yon fason ki diferan anpil.

Fòm vèb nan KJV yo swiv ansyen modèl tou. "Thou art" vle di "ou se" ("you are"). "He saith" vle di "li di" ("he says"). "They spake" vle di "yo te pale" ("they spoke"). "Knowest thou" vle di "èske ou konnen" ("do you know"). Fòm sa yo swiv yon lojik ki regilye, epi ou kapab aprann yo. Apre yon ti tan, yo pral kòmanse parèt natirèl pou ou olye yo parèt etranj. Yon ti glosè pou débutan enkli nan kou sa a pou ede w ak mo ki pi komen ou pa konnen yo. Konsilte l lib pandan w ap li.

Gen kèk mo nan KJV ki sanble yo abitye, men yo te gen yon ansyen sans lè yo te fè tradiksyon an. Mo "conversation" nan KJV souvan vle di kondwit oswa fason moun viv, pa yon echanj pawòl. Mo "suffer" ka vle di kite oswa pèmèt, pa sèlman soufri doulè. Mo "prevent" nan ansyen angle a te ka vle di ale devan oswa vini anvan. Mo "communicate" te ka vle di pataje byen materyèl. Lè yon fraz parèt etranj oswa kontradiktwa, youn nan premye bagay pou verifye se si yo itilize yon mo ki sanble abitye nan yon ansyen sans. Glosè a ap ede w ak anpil nan mo sa yo.

Lè w rankontre yon fraz ki difisil, reziste anvi sote l pou w kontinye. Olye de sa, swiv etap sa yo. Li fraz la de fwa, dousman. Apre sa, li tout paragraf kote li parèt la, paske kontèks ki antoure l la souvan ap eklèsi sa ki te sanble twouble lè w te gade l poukont li. Answit, idantifye mo egzat la oswa koneksyon an ki lakòz difikilte a. Èske se yon sèl mo ou pa konnen? Èske se relasyon ki genyen ant de pwopozisyon? Èske se yon referans a yon bagay ou pa rekonèt? Bay difikilte espesifik la yon non se premye pa pou rezoud li.

Youn nan dekouvèt ki pi bèl lè w ap li Evanjil yo se jwenn kote Jesi oswa ekriven Evanjil yo site Ansyen Testaman an. Fraz "sa ekri" a se yon siy ki montre yo ap fè referans ak yon Ekriti ki te vin anvan. Pafwa ekriven an site tèks la dirèkteman. Pafwa li fè alizyon a yon pasaj ki te vin anvan san li pa site l mo pou mo. Si w aprann rekonèt moman sa yo, lekti w ap vin pi rich anpil.

Lik 4:16-21 ofri yon bèl egzanp ki gide nou. Jezi antre nan sinagòg Nazarèt la, li leve kanpe pou li, epi yo ba li woulo Ezayi a. Li li: “Lespri Bondye a sou mwen. Li chwazi m' pou m' anonse bon nouvèl la bay pòv yo. Li voye m' pou m' fè tout prizonye yo konnen yo lage, pou m' fè tout avèg yo konnen yo kapab wè ankò, pou m' delivre moun y'ap maltrete yo, pou m' fè yo konenn lè a rive pou Bondye vin delivre pèp li a.” (Lik 4:18-19). Answit li fèmen woulo a epi li di: “Lè sa a li kòmanse di yo: Jòdi a, pandan n'ap tande pawòl ki ekri la a, li rive vre.” (Lik 4:21). Pasaj li li a soti nan Ezayi 61:1-2. Si ou louvri Ezayi 61 epi ou li l nan pwòp kontèks li, w ap wè yon deklarasyon pwofetik sou sa moun Bondye te onksyone a, ki te gen pou vini an, t ap fè. Jezi kanpe nan sinagòg la epi li deklare se li menm Ezayi te dekri a. Pasaj Ansyen Testaman an ak moman Nouvo Testaman an eklere youn lòt nèt. Se kalite lekti sa a ki pral transfòme fason w konprann Ekriti a avèk tan.

Yon referans kwaze se yon nòt nan Bib ou a ki voye w nan yon lòt pasaj ki gen menm tèm nan oswa ki itilize menm langaj la. Lè w wè yon ti lèt oswa yon ti nimewo bò kote yon mo nan tèks la, ak yon nòt ki koresponn li nan mawòn paj la oswa anba paj la, se yon referans kwaze sa a. Se yon envitasyon pou gade yon pasaj ki gen rapò ak sa w ap li a. Referans kwaze se zouti, se pa kòmandman. Ou pa oblije swiv chak ladan yo. Men, lè w ap eseye konprann yon vèsè ki difisil, yon referans kwaze ki mennen w nan yon pasaj paralèl ka se egzakteman èd ou bezwen an. Yon pita nan kou sa a, w ap aprann plis kijan pou w itilize sistèm referans yo.

Alafen, e sa ki pi enpòtan an, vin kote Bib la ak yon atitid pou resevwa olye pou enpoze. Bondye pale. Travay lektè a se tande sa Li di a, pa bay tèks la yon sans li chwazi pou kont li. Pawòl apot Pyè yo sou orijin pwofesi a aplike tou pou fason nou li li: Lespri ki te pouse ekriven yo se menm Lespri ki klere tèks la pou lektè ki onèt yo. Moun Berè yo nan Travay 17 ban nou yon modèl ki merite pou nou imite: ⟦SCR:3⟧. Yo te anvi resevwa. Yo te aplike yo pou yo egzamine. Epi yo te mete de kalite sa yo nan menm aktivite a. Konbinezon dispozisyon ak aplikasyon sa a se egzakteman atitid ki pral sèvi w byen lè w louvri Liv sa a epi w kòmanse li l.

Yon nonm ki parèt pa dèyè kanpe ap kenbe yon woulo ouvè devan yon asanble ki chita andedan yon ansyen sinagòg an wòch.

Yon referans kwaze se yon nòt ki nan Bib ou a ki mennen ou nan yon lòt pasaj ki gen menm tèm nan oswa ki sèvi ak menm langaj la. Lè ou wè yon ti lèt oswa yon ti nimewo bò kote yon mo nan tèks la, epi gen yon antre ki koresponn ak li nan mach la oswa anba paj la, sa se yon referans kwaze. Se yon envitasyon pou gade yon pasaj ki gen rapò. Referans kwaze yo se zouti, se pa kòmandman. Ou pa oblije swiv yo tout. Men lè w ap eseye konprann yon vèsè ki difisil, yon referans kwaze ki mennen ou nan yon pasaj parallèl ka egzakteman se sa w bezwen pou ede w. Yon pati ki pi devan nan kou sa a pral montre w kijan pou w sèvi ak sistèm referans yo avèk plis detay.

Pou fini, e sa ki pi enpòtan an, apwoche Labib la ak yon pozisyon pou resevwa olye pou enpoze. Bondye pale. Travay lektè a se tande sa Li di a, pa bay tèks la yon sans li chwazi pou kont li. Pawòl apot Pyè a sou sous pwofesi a aplike menm jan tou lè n ap li l: Lespri ki te pouse ekriven yo se menm Lespri a ki klere tèks la pou lektè ki onèt yo. Moun Bere yo nan Travay 17 ban nou yon modèl ki vo la pèn imite: “Jwif Bere yo te gen pi bon santiman pase sa Tesalonik yo: yo te resevwa pawòl la byen vit san traka. Chak jou yo t'ap egzaminen sa ki te ekri nan Liv la pou wè si sa Pòl t'ap di yo a se vre.” (Travay 17:11). Yo te anvi resevwa. Yo te aplike yo pou egzamine. Epi yo te mete tou de kalite sa yo nan menm aktivite a. Konbinezon dispozisyon ak aplikasyon sa a se egzakteman pozisyon ki pral sèvi w byen lè w louvri Liv sa a epi w kòmanse li.