Curs
MÔ HÌNH LÃNH ĐẠO: TỪ MÔI-SE ĐẾN CHRIST
2,892 pleds, var 14 min lectura
4: B À I H Ọ C
TỔNG QUAN. Hướng dẫn và gây dựng các tín hữu.
Như chúng ta đã thấy trong suốt khóa học này, Đức Chúa Trời luôn là Đức Chúa Trời của trật tự, và lẽ thật này tiếp tục được thể hiện trong bài học cuối cùng. Vào thời Môi-se, Đức Chúa Trời đã bày tỏ sự chăm sóc của Ngài đối với dân sự của Ngài bằng cách dấy lên những người lãnh đạo để giúp dẫn dắt dân tộc đi theo đường lối của Ngài. Cùng một nguyên tắc trật tự ấy cũng được tiếp nối trong Tân Ước, nơi Chúa Giê-xu đã thiết lập sự lãnh đạo trong Hội Thánh của Ngài để dạy dỗ,
Trật tự của Đức Chúa Trời không chỉ là một cấu trúc lãnh đạo, mà là thiết kế của Ngài để giữ cho dân sự Ngài được hiệp một, thánh khiết và vững mạnh. Khi học bài này, Lời Đức Chúa Trời sẽ là tấm gương cho chúng ta, cho thấy không chỉ cách Ngài đã lập trật tự trong quá khứ, mà còn cách chúng ta phải bước đi trong trật tự ấy ngày nay, bắt đầu từ chính đời sống mình. Sự xức dầu của Đức Thánh Linh làm cho trật tự này trở nên sống động và đầy quyền năng, và Cựu Ước đóng vai trò là người giám hộ dẫn chúng ta đến với Đấng Christ, nơi trật tự đích thực được bày tỏ trọn vẹn.
Mục tiêu: Sau bài học này, bạn có thể:
1. Giải thích cách Cựu Ước đóng vai trò như một thầy giáo trong việc bày tỏ trật tự thiêng liêng của Đức Chúa Trời cho sự lãnh đạo và chức vụ.
2. Xem xét lời khuyên của Giê-trô dành cho Môi-se (Xuất Ê-díp-tô Ký 18) như một mô hình sơ khởi trong Kinh Thánh về trách nhiệm chung và sự lãnh đạo có trật tự giữa dân sự Đức Chúa Trời.
3. Xác định những tiêu chuẩn thuộc linh cần có để lãnh đạo trong trật tự của Đức Chúa Trời, như được thể hiện qua Môi-se, các trưởng lão Y-sơ-ra-ên và các nhà lãnh đạo trong Tân Ước.
4. So sánh các cấu trúc lãnh đạo được thiết lập trong Xuất Ê-díp-tô Ký 18 và Công Vụ Các Sứ Đồ 6 để cho thấy sự liên tục giữa các khuôn mẫu trong Cựu Ước và trật tự sứ đồ trong Tân Ước.
5. Mô tả cách sự ban Đức Thánh Linh giúp các nhà lãnh đạo gánh vác trách nhiệm, cai quản khôn ngoan và phục vụ mà không ganh đua hay cạnh tranh.
6. Giải nghĩa vai trò lãnh đạo của Môi-se như một hình bóng của Đấng Christ, bày tỏ cách thẩm quyền thiêng liêng, sự cầu thay và sự cai quản được ứng nghiệm trong Hội Thánh.
7. Áp dụng các nguyên tắc về trật tự thiêng liêng, sự khiêm nhường và chức vụ chung vào sự lãnh đạo trong thân thể Đấng Christ ngày nay.
Hoạt động 4.1: Hoạt động chuẩn bị
a. Hãy xem các tình huống dưới đây và thảo luận xem những sai lầm, sự bỏ bê hoặc thiếu trật tự nào có thể đã dẫn đến những kết quả này:
Chiếc áo may kém & ngôi nhà xây kém
Một chiếc áo được may ráp lại, nhưng tay áo lại bị khâu vào chỗ lẽ ra phải là túi, và các nút áo không thẳng hàng.
Một tòa nhà được xây dựng, nhưng cửa sổ lại được đặt ở chỗ lẽ ra phải là cửa ra vào, và mái nhà được lợp trước khi các bức tường hoàn thiện.
b. Suy ngẫm: Những tình huống này minh họa thế nào về hình ảnh của Hội Thánh khi trật tự của Đức Chúa Trời bị bỏ qua? Điều đó sẽ ảnh hưởng đến thân thể Đấng Christ ra sao?
CỰU ƯỚC NHƯ NGƯỜI THẦY GIÁO DẠY VỀ TRẬT TỰ CỦA ĐỨC CHÚA TRỜI
Vì các bài học trước đã trình bày cách Đức Thánh Linh vận hành trong thân thể Đấng Christ như một tổng thể, bài học này sẽ thu hẹp trọng tâm vào vấn đề lãnh đạo. Chúng ta sẽ xem xét cách Đức Thánh Linh chỉ định và trang bị cho những cá nhân cụ thể để cai quản, dẫn dắt và chăm sóc dân sự của Đức Chúa Trời. Để làm nền tảng cho nguyên tắc này, chúng ta sẽ nhìn đến Cựu Ước, thầy giáo của chúng ta, nơi lần đầu tiên bày tỏ những nền tảng của trật tự thiêng liêng trong sự lãnh đạo. Chúng ta bắt đầu với Giê-trô, cha vợ của Môi-se, và lời khuyên của ông dành cho Môi-se về việc trông coi dân sự của Đức Chúa Trời.
Xuất Ê-díp-tô Ký 18:13-17
Qua ngày sau, Môi-se ra ngồi xét đoán dân sự; dân sự đứng chực trước mặt người từ sớm mai đến chiều. Oâng gia thấy mọi điều người làm cho dân sự, bèn hỏi rằng: Con làm chi cùng dân sự đó? Sao con chỉ ngồi một mình, còn cả dân sự đứng chực trước mặt từ sớm mai cho đến chiều như vậy? Môi-se bèn thưa rằng: Aáy vì dân sự đến cùng tôi đặng hỏi ý Đức Chúa Trời. Khi nào họ có việc chi, thì đến cùng tôi, tôi xét đoán người nầy cùng người kia, và cho họ biết những mạng lịnh và luật pháp của Đức Chúa Trời. Nhưng ông gia lại nói rằng: Điều con làm đó chẳng tiện.
Có khoảng 675.000 người nam (chưa kể phụ nữ và trẻ em) mà Môi-se có trách nhiệm xét xử. Giê-trô nhận thấy dân sự buộc phải đứng chờ từ sáng sớm cho đến chiều tối để Môi-se nghe các vụ việc của họ. Mọi vấn đề, dù lớn hay nhỏ, đều được đưa đến một người duy nhất để giải quyết.
Đây là một gánh nặng quá sức, không chỉ đối với Môi-se, mà còn đối với dân sự phải chờ đợi nhiều giờ để vụ việc của mình được giải quyết. Giê-trô nhận ra rằng cách làm này thiếu khôn ngoan. Qua ông, Đức Chúa Trời đã phán những lời khuyên mà sau này trở thành một mô hình chức vụ do Đức Chúa Trời thiết lập cho thân thể Đấng Christ.
Hãy chú ý đến lời của Giê-trô:
Xuất Ê-díp-tô Ký 18:18
Quả thật, con cùng dân sự ở với con sẽ bị đuối chẳng sai, vì việc đó nặng nề quá sức con, một mình gánh chẳng nổi.
Là một cố vấn mục vụ, tôi biết rằng ngay cả một cuộc tranh chấp cũng có thể mất hàng giờ, đôi khi nhiều ngày, thậm chí nhiều tuần mới giải quyết xong. Việc Môi-se tự mình xử lý mọi vụ việc là điều không khôn ngoan và cũng không bền vững. Tuy nhiên, thử thách nằm ở chỗ này: Môi-se là người được xức dầu, người được Đức Chúa Trời kêu gọi, người có đặc quyền được diện kiến riêng với Ngài. Mối quan hệ mật thiết ấy khiến Môi-se cảm thấy mình có trách nhiệm tự mình cố vấn và xét xử mọi vụ việc, để bảo đảm mọi điều đều được thực hiện cách trung tín.
Tuy nhiên, lời khuyên của Giê-trô đã đem đến sự khôn ngoan từ Đức Chúa Trời: một cơ cấu chia sẻ trách nhiệm để giảm bớt gánh nặng của Môi-se và thiết lập một mô hình trật tự đến từ Đức Chúa Trời trong sự lãnh đạo và chức vụ. Sự sắp đặt này không chỉ là sự khôn ngoan thực tiễn; đó còn là hình bóng sơ khởi của trật tự mang tính sứ đồ, tức là cách Đức Chúa Trời thiết lập sự cai quản giữa dân sự Ngài
Xuất Ê-díp-tô Ký 18:19-26
Bây giờ, hãy nghe cha khuyên con một lời, cầu xin Đức Giê-hô-va phù hộ cho. Về phần con, hãy làm kẻ thay mặt cho dân sự trước mặt Đức Chúa Trời, và đem trình mọi việc cho Ngài hay. Hãy lấy mạng lịnh và luật pháp Ngài mà dạy họ, chỉ cho biết con đường nào phải đi, và điều chi phải làm. Nhưng hãy chọn lấy trong vòng dân sự mấy người tài năng, kính sợ Đức Chúa Trời, chân thật, ghét sự tham lợi, mà lập lên trên dân sự, làm trưởng cai trị hoặc ngàn người, hoặc trăm người, hoặc năm mươi người, hoặc mười người, đặng xét đoán dân sự hằng ngày. Nếu có việc can hệ lớn, họ hãy giải lên cho con; còn những việc nhỏ mọn, chính họ hãy xét đoán lấy. Hãy san bớt gánh cho nhẹ; đặng họ chia gánh cùng con. Nếu con làm việc nầy, và Đức Chúa Trời ban lịnh cho con, con chắc sẽ chịu nổi được, và cả dân sự nầy sẽ đến chỗ mình bình yên. Môi-se vâng lời ông gia mình, làm y như mọi điều người đã dạy. Vậy, Môi-se bèn chọn trong cả Y-sơ-ra-ên những người tài năng, lập lên trên dân sự, làm trưởng cai trị, hoặc ngàn người, hoặc trăm người, hoặc năm mươi người, hoặc mười người; họ xét đoán dân sự hằng ngày. Các việc khó họ giãi lên cho Môi-se; nhưng chính họ xét lấy các việc nhỏ.
Hoạt động 4.2
a. Hãy hoàn thành bảng dưới đây bằng cách điền các chi tiết còn thiếu từ hai câu chuyện: Xuất Ê-díp-tô Ký 18:13-26 (Môi-se và Giê-trô) và Công vụ các Sứ đồ 6:1-7 (Việc bổ nhiệm bảy người). Hãy dùng Kinh Thánh của bạn, các ghi chú từ bài học và ứng dụng The Bible Teacher.
b. Hãy thảo luận những điểm tương đồng mà bạn nhận thấy giữa lời khuyên của Giê-trô dành cho Môi-se và quyết định của các sứ đồ trong Công vụ 6.
Lời khuyên của Giê-trô dành cho Môi-se không chỉ là một BÓNG CỦA ĐẤNG CHRIST VÀ HỘI THÁNH NGÀI lời khuyên thực tiễn, mà còn là sự bày tỏ trật tự thiêng liêng của Đức Chúa Trời đang vận hành giữa dân sự Ngài. Như một cái bóng hướng về Đấng Christ, lời khuyên này bày tỏ những nền tảng của chức vụ, sự lãnh đạo và trật tự mà sau này Đức Chúa Trời sẽ thiết lập trọn vẹn trong Hội Thánh Ngài. Chúng ta hãy cùng xem xét kỹ hơn để hiểu trật tự này bao hàm điều gì.
| Bản tường thuật | Vấn đề được nhận diện | Ai đã đưa ra lời khuyên/chỉ dẫn? | Giải pháp được đề xuất | Kết quả |
|---|---|---|---|---|
| Xuất Ê-díp-tô Ký 18:13–26 | Môi-se xét xử toàn dân một mình, dẫn đến kiệt sức và thiếu hiệu quả. | Giê-trô (cha vợ của Môi-se) | Môi-se nghe theo lời khuyên đó, và gánh nặng được chia sẻ. | |
| Công vụ 6:1–7 | Cuộc tranh cãi về việc phân phát thức ăn hằng ngày cho các góa phụ đã làm các sứ đồ xao lãng sự cầu nguyện và chức vụ Lời Đức Chúa Trời. | Chọn bảy người có tiếng tốt, đầy dẫy Đức Thánh Linh và sự khôn ngoan, để trông coi việc phân phát. |
CÁC THÀNH PHẦN TRONG LỜI KHUYÊN CỦA GIÊ-TRÔ
Cầu thay - Môi-se là người cầu thay chính: Môi-se vẫn là người cầu thay được Đức Chúa Trời chọn, đem những vấn đề hệ trọng hơn đến trước mặt Ngài và trở về với sự chỉ dạy của Ngài cho dân sự (c. 19).
Dạy dỗ - Môi-se là người dạy Lời Đức Chúa Trời: Ông được giao trách nhiệm dạy cho toàn dân các luật lệ, điều răn và đường lối của Đức Chúa Trời, truyền đạt sự khôn ngoan giúp họ bước đi trong sự vâng phục Đức Chúa Trời và sống hòa thuận với nhau (c. 20).
Lãnh đạo - Sự lãnh đạo được ủy nhiệm: Môi-se phải chọn những người lãnh đạo đáp ứng các tiêu chuẩn thuộc linh rõ ràng: Có năng lực: Phù hợp và đủ khả năng về phương diện thuộc linh để phục vụ. Kính sợ Đức Chúa Trời: Đặt nền trên lòng tôn kính Ngài, là khởi đầu của sự khôn ngoan. Người chân thật: Trung thành với Lời Đức Chúa Trời, sống ngay thẳng. Không tham lợi: Không tham lam hay theo đuổi mục đích riêng, chỉ phục vụ ý muốn của Đức Chúa Trời.
Những người lãnh đạo này sẽ xử các tranh chấp nhỏ, còn những vấn đề khó hơn sẽ được đem đến cho Môi-se (c. 21-22, 26). Những tiêu chuẩn này nhắc chúng ta rằng trật tự của Đức Chúa Trời luôn được xây dựng trên sự thánh khiết và liêm chính, chứ không chỉ trên kỹ năng. Trật tự sứ đồ tùy thuộc vào những người lãnh đạo thể hiện phẩm cách của Đấng Christ.
Từ sự phân tích Kinh Thánh của chúng ta, sự phân chia này là một hình bóng hay biểu tượng trong Cựu Ước về Đấng Christ, Sứ đồ Trưởng, và Hội Thánh của Ngài. Cũng như Môi-se là nhà lãnh đạo tối cao và là người cầu thay cho dân Y-sơ-ra-ên, thì Đấng Christ là Đầu của Hội Thánh. Chúa Jesus liên tục cầu thay cho thân thể Ngài, đang ngự bên hữu Đức Chúa Cha.
Qua trật tự của Ngài, Đấng Christ bảo đảm rằng Lời Ngài được ban phát khắp thân thể Đấng Christ. Ngài đã lập các sứ đồ, tiên tri, người truyền giảng Tin Lành, mục sư và giáo sư để dẫn dắt, môn đồ hóa và huấn luyện các thánh đồ trong Lời Đức Chúa Trời. Tuy nhiên, sự kêu gọi của Đức Chúa Trời không bao giờ thiếu những tiêu chuẩn. Sự thánh khiết và sự vâng phục Đức Thánh Linh là điều thiết yếu để các nhà lãnh đạo phát triển mạnh mẽ trong vai trò Đức Chúa Trời giao cho họ. Họ cũng phải có đủ năng lực thuộc linh (có tài năng), kính sợ Đức Chúa Trời, yêu mến và gìn giữ Lời Ngài (là người chân thật), và không bị chi phối bởi tham vọng ích kỷ (không tham lợi).
Khi các nhà lãnh đạo thể hiện phẩm chất này, Đức Chúa Trời giao phó dân sự Ngài cho họ, giúp họ có khả năng ảnh hưởng, môn đồ hóa và phát triển nhiều người. Và cũng như những trường hợp khó khăn nhất được chuyển lên cho Môi-se, thì những vấn đề hệ trọng hơn trong Hội Thánh cũng được chuyển lên cho các sứ đồ, là những người đem lại sự sáng tỏ bởi Lời mà họ nhận được từ Đấng Christ.
Tuy nhiên, trong khi lời khuyên của Giê-trô đã thiết lập một cơ cấu, thì chính Đức Chúa Trời sau đó đã xác nhận cơ cấu này bằng cách ban Thánh Linh của Ngài cho các nhà lãnh đạo được chọn. Điều này cho chúng ta thấy rằng trật tự đích thực không chỉ là vấn đề cơ cấu, mà còn là quyền năng của Đức Thánh Linh.
SỰ TRAO TRUYỀN SỰ XỨC DẦU
Bây giờ, chúng ta hãy đi sâu hơn và xem xét Môi-se như một hình bóng của sứ đồ và của Đấng Christ. Giê-trô đã đúng: gánh nặng của dân chúng cuối cùng sẽ đè bẹp ông. Về sau, trong cuộc hành trình của Y-sơ-ra-ên qua đồng vắng, dân sự đã lằm bằm, và Môi-se trở nên mỏi mệt mà nói rằng: “Tôi không thế một mình gánh hết dân sự nầy, vì thật là rất nặng nề cho tôi quá!” (Dân-số Ký 11:14).
Dân Số Ký 11:11-15 mô tả việc Môi-se trút nỗi bức xúc của mình trước mặt Đức Chúa Trời. Dân sự không hài lòng với ma-na và thèm ăn thịt, nên lằm bằm oán trách Đức Chúa Trời và Môi-se. Dù Môi-se yêu thương họ như một người chăn chiên, gánh nặng dẫn dắt một dân tộc bất mãn đã trở nên quá sức. Ông bèn cầu xin Đức Chúa Trời giải cứu.
Dân Số Ký 11:16-17 & 24-25
16 Đức Giê-hô-va phán cùng Môi-se rằng: Hãy nhóm lại cho Ta bảy mươi người trong các trưởng lão Y-sơ-ra-ên, là những người ngươi biết là trưởng lão và quan cai trị dân; hãy đem họ đến hội mạc, để họ đứng tại đó với ngươi. (…) giảng dạy. Điều khác biệt là chính Môi-se vận hành dưới sự xức dầu của Đức Thánh Linh. Sự xức dầu ấy ban cho ông lòng trắc ẩn, sự thấu hiểu tấm lòng của Đức Chúa Trời, và thẩm quyền để dẫn dắt bằng sự khôn ngoan thiêng liêng.
17 Ta sẽ ngự xuống và phán với ngươi tại đó; Ta sẽ lấy Thần đang ngự trên ngươi mà đặt trên họ; họ sẽ cùng ngươi gánh vác gánh nặng của dân, để ngươi khỏi phải gánh một mình. …
24 Môi-se đi ra, thuật lại cho dân những lời của Đức Giê-hô-va, rồi nhóm bảy mươi người trong các trưởng lão của dân, và đặt họ đứng chung quanh hội mạc.
25 Đức Giê-hô-va ngự xuống trong đám mây, phán cùng Môi-se, lấy Thần đang ngự trên ông mà ban cho bảy mươi trưởng lão; và khi Thần ngự trên họ, thì họ nói tiên tri, và không thôi.
Đây là một hình bóng mạnh mẽ khác về Đấng Christ và Hội Thánh của Ngài. Môi-se đã bổ nhiệm các nhà lãnh đạo theo lời khuyên của Giê-trô, nhưng họ chỉ hành động dựa trên
Để chia sẻ gánh nặng, Đức Chúa Trời đã ban sự xức dầu của Môi-se cho bảy mươi trưởng lão. Ngay lập tức họ nói tiên tri, bày tỏ Lời Đức Chúa Trời và tấm lòng của Ngài dành cho dân sự. Hãy chú ý rằng Đức Chúa Trời đã lấy Thần đang ở trên Môi-se và chia ra cho họ.